บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษาด้านการพัฒนาห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนเจริญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบุรีรัมย์ เขต 2 และ 2) ศึกษากระบวนการในการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษาด้านการพัฒนาห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในของโรงเรียนชุมชนบ้าน
โนนเจริญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบุรีรัมย์ เขต 2 การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย ผู้อำนวยการโรงเรียนจำนวน 1 คน คณะครู จำนวน 21 คน นักเรียน จำนวน 206 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 15 คน คณะนักวิจัย จำนวน 4 คน และผู้รายงาน ซึ่งได้จากการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง สำหรับผู้ปกครอง จำนวน 120 คน ได้จากการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ ในการศึกษาประกอบด้วย แบบสำรวจ แบบบันทึกกิจกรรมการสนทนากลุ่ม แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกการประชุมปฏิบัติการ แบบบันทึกการนิเทศ แบบสังเกตและแบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ทั้งการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและสังเคราะห์ ข้อค้นพบที่ได้จากกระบวนการดำเนินงาน และการวิเคราะห์เชิงปริมาณโดยใช้
สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา พบว่า
1. สภาพปัจจุบันการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษาด้านการพัฒนาห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนเจริญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบุรีรัมย์ เขต 2มีสภาพปัญหา ดังนี้ 1) บุคลากรขาดทักษะในการปฏิบัติงานห้องสมุด เนื่องจากครูที่รับผิดชอบงานห้องสมุดไม่มีวุฒิการศึกษาทางวิชาบรรณารักษ์ นอกจากนี้ครูส่วนใหญ่มีชั่วโมงสอนมาก และมีงานพิเศษอื่น ๆ ทำให้ไม่มีเวลาดูแลการให้บริการการใช้ห้องสมุด 2) ครูและนักเรียนไม่เห็นความสำคัญของการใช้ห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ ผู้บริหารและครูไม่ได้วางแผนให้นักเรียนใช้ห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในโรงเรียน 3) อาคารห้องสมุด มีสภาพชำรุด ทรุดโทรม คับแคบ และมีแสงสว่าง ไม่เพียงพอ 4) ทรัพยากรสารสนเทศ บางส่วนไม่สอดคล้องกับหลักสูตรและไม่ตรงตามความต้องการของผู้ใช้บริการ และ 5) ยังไม่มีระบบการสืบค้นข้อมูลทรัพยากรสารสนเทศในห้องสมุดที่ทันสมัย
2. กระบวนการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษาด้านการพัฒนาห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนเจริญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบุรีรัมย์ เขต 2 ได้ผลดังนี้ 1) บุคลากรมีการพัฒนาโดยการศึกษาดูงานห้องสมุดที่สำนักวิทยบริการมหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์ และศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน จังหวัดบุรีรัมย์ และได้นำความรู้ที่ได้รับมาแนะนำเพื่อนครูและนักเรียนในโรงเรียนให้สามารถทำหน้าที่เป็นผู้ให้บริการ 2) มีการติดตั้งระบบบริการให้ยืมและคืนหนังสือ การค้นหาหนังสือ จากโปรแกรมการใช้ห้องสมุดที่ทันสมัย ทำให้ผู้ใช้บริการได้รับความสะดวกสบาย 3) มีห้องสมุดเป็นเอกเทศ จัดบรรยากาศภายในและภายนอกห้องสมุดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภายในที่เหมาะสม เป็นที่น่าสนใจตามความต้องการของนักเรียน และ 4) มีการติดตั้งระบบอินเทอร์เน็ต และมีการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการสืบค้นข้อมูลและแหล่งความรู้ในห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์
